0

ถอดบทเรียนจาก โครงการจัดการความรู้เรื่องการเขียนรายงานการประเมินตนเอง ปีการศึกษา 2554

ถอดบทเรียนครั้งที่ 6 ลง blog

เมื่อวันที่  28  มีนาคม  2555  ศูนย์พัฒนาและประกันคุณภาพการศึกษา  ได้จัดโครงการจัดการความรู้เรื่องการเขียนรายงานการประเมินตนเอง  ปีการศึกษา  2555  โดยได้รับเกียรติจาก  ผศ.ดร.สมเกียรติ  ภู่พัฒน์วิบูลย์  เป็นวิทยากรในการบรรยายและวิพากษ์การเขียนรายงานการประเมินตนเอง  และตอบข้อสงสัยเกี่ยวกับเกณฑ์การประเมินและหลักฐานประกอบการประเมินที่ผู้ประเมินต้องการ   โดยสรุปประเด็นคำถามและคำตอบ  ได้ดังนี้

1.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

ความเลื่อมล้ำกันของช่วงเวลาปีการศึกษา  กับ  ปีงบประมาณ

1.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

ใช้ปีตัวเลขที่ตรงกัน  เนื่องจากตัวบ่งชี้  1.1  หรือ  8.1  นั้น  เป็นกระบวนการ  ซึ่งไม่ได้วัดผลผลิตหรือตัวเลข  แต่ต้องใช้ให้เป็นระบบอย่างนี้ต่อเนื่องกันไปทุกๆปี

————————————————————————————————————————–

2.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

งานวิจัยทางด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์  การรับรองไปใช้ประโยชน์โดยเฉพาะเป็นสถาบันเฉพาะทาง  ควรมีแนวทางดำเนินการอย่างไร

2.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

ต้องมีการแปลงให้เป็นความรู้ให้ง่ายต่อคนทั่วไปเข้าใจได้  ไม่ใช่เอางานวิจัยทั้งเล่ม  แต่เป็นการเลือกเอาเฉพาะบางส่วนของงานวิจัย  ไปใช้ทั้งด้านบริการวิชาการหรือทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม  เช่น  ผลจากการวิจัยคัมภีร์ต่างๆของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  นั้น  ควรจะมีการถอดออกมาเป็นปรัชญาในการดำรงชีวิต  หรือ  คำขวัญ  เป็นต้น  แล้วนำเอาไปใช้ประโยชน์  อาจจะนำไปอบรมนักเรียนในโรงเรียน  แล้วเด็กเกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในทางที่ดีขึ้นหลังจากเข้าอบรม      แต่ต้องมีการตั้งตัวชี้วัดและเป้าหมายเพื่อการวัดได้ที่ชัดเจน  ว่าผลจากการอบรมนี้มีประโยชน์

————————————————————————————————————————–

3.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

หากงานวิจัยที่ดำเนินการแล้วเสร็จ  แล้วนำลงฐานข้อมูล  แล้วเห็นสถิติการเข้ามาดาวน์โหลดงานวิจัยนั้นๆ  ถือว่าเป็นการนำเอาไปใช้ประโยชน์หรือไม่

3.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

ไม่ใช่  แต่จะเป็นในลักษณะของการถูกนำไปอ้างอิง  เพราะการโหลดไปอ่านไม่สามารถบอกได้ว่ามีการนำไปใช้ประโยชน์อะไรตามมิติของการนำไปใช้ประโยชน์

————————————————————————————————————————–

4.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

กรณีที่ในปีที่รับประเมินนั้น  คณะวิชาที่ไม่มีหลักสูตรที่เปิดใหม่หรือหลักสูตรที่ครบวงรอบการประเมิน  จะต้องเอาเอกสารขั้นตอนต่างๆของหลักสูตรที่เปิดอยู่ปัจจุบันมาแสดงในผลการดำเนินงานนี้ด้วยหรือไม่

4.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

ไม่ต้องแสดง  แต่เพียงในคู่มือการเปิดหลักสูตรใหม่หรือปรับปรุงหลักสูตรเก่านั้น  ต้องระบุขั้นตอนต่างๆให้ชัดเจน  และต้องสรุปให้คณะกรรมการดูว่าไม่มีหลักสูตรหรือปรับปรุงหลักสูตรในปีที่รับประเมินจริงๆ

————————————————————————————————————————–

5.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

คำว่า  ระบบ  และ  กลไก  ควรจะเอาเอกสารหลักฐานในลักษณะใดมาแสดง

5.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

ระบบ  ควรแสดงด้วยแผนภูมิ  chart  ต่างๆ  มีรายละเอียดการดำเนินงานในแต่ละขั้นตอน  และประกาศให้ทราบโดยทั่วกัน

กลไก  เช่น  ฝ่ายต่างๆ  กลุ่มคน  ที่รับผิดชอบทำให้ระบบสำเร็จ

————————————————————————————————————————–

6.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

การประเมินผลตัวบ่งชี้กลางตามกรอบ  TQF  ต้องประเมินทุกภาคการศึกษาหรือไม่

6.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

ใน  12  ตัวบ่งชี้กลางตามกรอบ  TQF  นั้น  ต้องดูเป็นรายตัวบ่งชี้  ซึ่งบางตัวประเมินทุกภาคการศึกษา  เช่น  มคอ.5,6  หรือบางตัวประเมินเมื่อสิ้นสุดปีการศึกษา  เช่น  มคอ.7

โดยแต่ละหลักสูตรต้องทำเป็นรายงานการประเมินตัวบ่งชี้กลางตามกรอบ  TQF  ที่ผ่านที่ประชุมคณะกรรมการที่รับผิดชอบหลักสูตร  หรือคณะกรรมการบริหารหลักสูตร  แล้วแต่ละโครงการการบริหารจัดการ  และความเหมาะสม

สำหรับหลักสูตรที่ยังไม่เข้าเกณฑ์  TQF  ให้ใช้  สมอ.07  และเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรอุดมศึกษา  พ.ศ.2548  ก็ได้  แต่ในปีการศึกษา  2554  น่าจะดำเนินการให้เข้าเกณฑ์  TQF  ให้ครบ

————————————————————————————————————————–

7.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

คณะกรรมการกำกับหลักสูตรควรเป็นกลุ่มใด  และการกำหนดหน้าที่ของคณะกรรมการ

7.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

บางแห่งใช้คณะกรรมการประจำหลักสูตร  หรือ  คณะกรรมการรับผิดชอบหลักสูตร  หรือ  คณะกรรมการบริหารหลักสูตร

กรณีระเบียบของบัณฑิตวิทยาลัย  มมส  กำหนดให้ประธานหลักสูตรต้องเป็นคณะกรรมการประจำบัณฑิตของคณะด้วย  ซึ่งในหลักสูตรไม่ได้ระบุว่าใครเป็นประธานหลักสูตร  เพียงแต่เรียงลำดับตามตำแหน่งทางวิชาการ  และกรณีตำแหน่งทางวิชาการเท่ากัน  ก็เรียงตามตัวอักษรตัวแรก

กรณีคณะเทคโนโลยี  มีการแต่งตั้งคณะกรรมการแต่ละชุดที่เกี่ยวข้องกับหลักสูตรหลายชุด  โดยมีหน้าที่ที่แตกต่างกัน  เช่น  มีทั้งคณะกรรมการบริหารหลักสูตร  คณะกรรมการกำกับหลักสูตร

ในกรณีที่มีการแต่งตั้งคณะกรรมการ  ต้องมีการประชุม  มีรายงานการประชุม  แล้วเสนอฝ่ายวิชาการของแต่ละคณะวิชา  และตามลำดับชั้นต่อไป  เพื่อเป็นหลักฐานการดำเนินงาน

————————————————————————————————————————–

8.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

บางหลักสูตรที่การจัดการเรียนการสอน  3  ภาคการศึกษา  โดยเฉพาะภาคเรียนที่  3  การฝึกประสบการณ์  ซึ่งการรายงานผล  มคอ.6  จะเลยวงรอบการประเมินคุณภาพประจำปีการศึกษา  2554

8.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

ให้รายงานตามปีการศึกษา  รายงานเฉพาะในส่วนที่ดำเนินการเสร็จสิ้นในปีการศึกษา  2554  คือ  ภาคการศึกษาที่  1  และ  2

————————————————————————————————————————–

9.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

อะไรเป็นตัวที่บอกหรือร่องรอยของระบบและกลไกการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

9.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

เช่น  จัดทำเป็นประกาศแล้วชี้แจงให้คณาจารย์ได้รับทราบ  โดยฝ่ายวิชาการฯระดับมหาวิทยาลัยควรเป็นผู้ที่ดำเนินงานในส่วนนี้  แต่ถ้ามหาวิทยาลัยยังไม่มีคณะก็ต้องดำเนินงานสร้างระบบและกลไกเอง

————————————————————————————————————————–

10.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

สัดส่วนของนิสิตนักศึกษาที่ประเมินคุณภาพการสอนของอาจารย์ที่เป็นที่ยอมรับ

10.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

แนวโน้มของ  สกอ.  ที่นำเสนอเมื่อเดือนกุมภาพันธ์  2555  ที่ผ่านมา  ณ  โรงแรมโฆษะ  กล่าวว่า  ผู้ประเมินควรไม่ต่ำกว่าร้อยละ  80  หรือในกรณีที่ผู้เรียนจำนวนมากๆ  ควรใช้สัดส่วนตามวิธีทางสถิติที่เป็นที่น่าเชื่อถือ

แต่ถ้าเป็นคณะกรรมการที่ประเมินแบบกัลยาณมิตร  นั้น  จะยอมพิจารณาผลประเมินอาจารย์ถึงแม้ผู้ตอบจะมีจำนวนน้อย  แต่จะระบุเพื่อเป็นข้อสังเกตการพัฒนาไว้ในรายงานผลการประเมิน

————————————————————————————————————————–

11.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

การนำผลการประเมินมาใช้ในการปรับปรุงการจัดการเรียนการสอน  ดูจากอะไรที่จะเป็นร่องรอยได้ชัดเจน

11.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

ส่วนหนึ่งดูได้จาก  มคอ.3  ที่แสดงเกี่ยวกับแนวทางการปรับปรุงการจัดการเรียนการสอนอย่างไร  ซึ่งเมื่อฝ่ายวิชาการของแต่ละคณะเมื่อรวบรวม  มคอ.5  จากอาจารย์แล้วต้องประชุมเพื่อประเมินภาพรวม  เพื่อหาข้อเสนอแนะในการไปปรับปรุง  มคอ.3  ในรายวิชาเดียวกันในภาคการศึกษาถัดไป  ซึ่งรายวิชาที่ดีอยู่แล้วก็ไม่ต้องปรับปรุง  แต่ก็ต้องเป็นมติของที่ประชุม

————————————————————————————————————————–

12.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

กรณีนักศึกษาของวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคามไปรับรางวัล  พล.อ.เปรมฯ  ที่จังหวัดนครราชสีมา  กรรมการบางท่านก็ตีความว่าเป็นระดับชาติ  บางท่านไม่ถือว่าเป็นระดับชาติ  หรือนักศึกษาพยาบาลไปรับรางวัลจากสภาพยาบาลแห่งประเทศไทย  สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  จังหวัดขอนแก่น  กรรมการบางท่านก็ไม่ถือว่าเป็นระดับชาติ

12.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

โดยความหมายในคู่มือประกันฯ ของ สกอ. ระบุว่า รางวัลระดับชาติ คือ ตั้งแต่ระดับจังหวัด   ขึ้นไป  ในกรณีที่ยกมาถือว่าเป็นระดับชาติ

สำหรับที่มหาวิทยาลัยจัดเองนั้น  โดยถ้าตีความมหาวิทยาลัยเทียบเท่าระดับกรม  ซึ่งถ้าตีความก็เทียบเท่าระดับจังหวัด  แต่กรรมการตัดสิน  และผู้ที่ถูกคัดเลือกควรจะต้องอยู่ในวงกว้าง  หมายถึงมีคนนอกเข้ามาร่วมด้วย

————————————————————————————————————————–

13.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

การประเมินความสำเร็จของโครงการหรือแผน

13.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

                การประเมินโครงการไม่ใช่การประเมินความพึงพอใจอย่างที่เราทำกันเป็นประจำ  การประเมินความสำเร็จหมายถึงการประเมินตัวชี้วัด/ตัวบ่งชี้ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ในแผนล่วงหน้า  เช่น  โครงการมีการดำเนินงานตามแผนแล้วเสร็จ  80%,  มีผู้เข้าร่วมตามกลุ่มเป้าหมายไม่น้อยกว่า  75%,  เกิดผลกระทบทางพฤติกรรมของผู้เข้าร่วม  เป็นต้น

โดยตามเกณฑ์แล้วต้องสำเร็จไม่น้อยกว่า  90%  ตามตัวชี้วัดที่กำหนดไว้ในแผน  ดังนั้นควรไม่ตั้งมาก  เช่น  ถ้ากำหนดไว้  5  ตัวชี้วัด  นั้น  หมายถึงต้องผ่านทุกตัวชี้วัด

————————————————————————————————————————–

14.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

การกำหนดโครงการที่จะต้องสอดรับการพฤติกรรมด้านคุณธรรมจริยธรรมของนิสิตนักศึกษา  ควรจะต้องผ่านความเห็นชอบจากที่ประชุมต่างๆที่สามารถรับรองได้

14.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

                ควรจะต้องผ่านกรรมการต่างๆ  และต้องมีการเผยแพร่และถ่ายทอดให้ได้รับรู้ทั่วกัน  เช่น  ของ  มมส  ก็ต้องผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัย  ซึ่งโครงการต่างๆนั้นก็บรรจุอยู่ในแผนปฏิบัติการประจำปี  ซึ่งต้องผ่านความเห็นชอบอยู่แล้ว

————————————————————————————————————————–

15.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

วิธีการให้คำปรึกษาแก่นิสิต  ในกรณีที่ระดับมหาวิทยาลัยมีหน่วยงานที่รับผิดชอบอยู่แล้ว  มีความจำเป็นหรือไม่ที่คณะต้องไปตั้งขึ้นมาอีก

15.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

คณะอาจจะไม่ต้องตั้งก็ได้แต่ต้องให้เห็นความเชื่อมโยงการทำงานระหว่างส่วนกลางกับคณะ  เช่น  มีผู้ประสานงานฝ่ายพัฒนานิสิตของคณะที่ชัดเจน

แต่อย่างไรเพื่อให้ชัดเจนคณะก็ควรมีการตั้งขึ้นมา  แต่ก็เฉพาะบางเรื่องที่จำเป็น

————————————————————————————————————————–

16.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

กรณีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  นักศึกษาซึ่งส่วนมากเป็นพระ  ก็จะไม่มีปัญหามาปรึกษาเรื่องการใช้ชีวิต  หรือเรื่องหางาน  เพราะท่านก็มีงานอยู่แล้ว

16.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

            ขอให้มีหน่วยงานหรือผู้รับผิดชอบเรื่องเกี่ยวกับการให้คำปรึกษาที่ชัดเจน  ส่วนที่ว่าจะมีผู้เข้ามาปรึกษาหรือไม่นั้น  ไม่จำเป็นต้องมีก็ได้  เพียงแต่ต้องการให้คณะหน่วยงานตั้งจัดหน่วยงานหรือมอบผู้รับผิดชอบเกี่ยวกับเรื่องนี้  โดยมีการกำหนดภาระงานหรือหน้าที่ไว้ให้ชัดเจน

แต่ในกรณีที่ไม่มีผู้มาใช้บริการให้คำปรึกษาเลย  ก็จะเกิดปัญหาเรื่องของการประเมินคุณภาพการให้บริการให้คำปรึกษา  ดังนั้นต้องมีการประชาสัมพันธ์หรือเชิญชวนให้นิสิตนักศึกษาเข้ามาใช้บริการต่อไป

————————————————————————————————————————–

17.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

กรณีที่มีการตั้งอาจารย์ที่ปรึกนิสิตนั้น  ตอนทำการประเมินคุณภาพการให้คำปรึกษา  ต้องประเมินที่ตัวอาจารย์ที่ปรึกษาหรือไม่

17.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

            การประเมินจะเน้นอยู่ที่กระบวนการดำเนินงานหรือผลการดำเนินงานการให้คำปรึกษาเป็นหลัก  ไม่ใช่ตัวของอาจารย์โดยตรง

————————————————————————————————————————–

18.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

การจัดงานคืนสู่เหย้าศิษย์เก่า  ที่มีแต่งานจัดเลี้ยง

18.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

            อย่างน้อยก่อนมีงานเลี้ยงควรต้องมีกิจกรรมทางวิชาการหรือวิชาชีพบ้าง  โดยในโครงการและกำหนดการที่ขออนุมัติต้องมีระบุกิจกรรมเหล่านี้ให้ชัดเจน  อาจจะรวมถึงเก็บใบเซ็นชื่อเข้าร่วมศิษย์เก่าไว้ด้วย  เผื่อกรณีกรรมการไม่เชื่อ

สำหรับการสื่อสารกับศิษย์เก่า  ช่องทางที่เป็นที่นิยมในขณะนี้  คือ  facebook  ซึ่งกรณี  มมส.  ศิษย์เก่าเข้ามาเยอะกว่าเว็บของสมาคมศิษย์เก่า

————————————————————————————————————————–

19.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

การจัดกิจกรรมของนิสิตระดับบัณฑิตศึกษา

19.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

                โดยสภาพความเป็นจริงขณะนี้กิจกรรมใดๆของนิสิตระดับบัณฑิตศึกษานั้น  ทางคณะและเจ้าหน้าที่จะเป็นผู้ขออนุมัติการจัดกิจกรรมให้ทั้งหมด  ซึ่งจะทำให้ขาดหลักฐานที่ว่านิสิตเป็นผู้ดำเนินการเอง

ซึ่งอย่างน้อยก็ต้องมีลายเซ็นของตัวแทนนิสิตเป็นผู้เสนอโครงการ  โดยทางออกก็คือเจ้าหน้าที่ของคณะอาจพิมพ์และจัดการให้ทุกอย่างแล้วให้ตัวนิสิตเป็นผู้เซ็นผู้เสนอโครงการ

————————————————————————————————————————–

20.  ประเด็นคำถามหรือข้อสงสัย

การมีระบบและกลไกการทำวิจัยกับท้องถิ่น  จำเป็นหรือไม่ที่ต้องมีชิ้นงานวิจัยด้วย

20.  ตอบคำถามหรือข้อสงสัย

                ไม่จำเป็นเพียงแต่ต้องมีการกำหนดขั้นตอน  รายละเอียดการดำเนินงานร่วมกับท้องถิ่น  มีผู้รับผิดชอบที่ชัดเจนก็น่าจะเพียงพอ

แต่ในทางกลับกันมีชิ้นงานวิจัยเกี่ยวกับท้องถิ่นออกมาเป็นจำนวนมาก  แต่ไม่ได้มีการกำหนดระบบและกลไกไว้ก่อน  ก็ถือว่าไม่ผ่านเกณฑ์ในข้อนี้

 

สมสมัย

30 มีนาคม  25545

*********************

 

 

Share and Enjoy:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
  • Print

You must be logged in to post a comment.