6

มารู้จักกับการบัญชีสืบสวนกัน

การทุจริตเป็นปัญหาที่สำคัญที่นำมาสู่ความล้มเหลวของหลายๆ องค์กร โดยสาเหตุที่สำคัญเกิดจากความหละหลวม
ในการบริหารงานและการขาดระบบการควบคุมภายในที่มีประสิทธิภาพขององค์กร และอีกสาเหตุเกิดจากการทุจริต
และความไม่ซื่อสัตย์ของพนักงานในองค์กร
                       จา่กการทุจริตที่มากขึ้นในปัจจุบัน ทำให้เกิดแนวทางการตรวจสอบแขนงใหม่ เรียกว่า การบัญชีสืบสวน
(Forensic  Accounting) หรือการบัญชีนิติเวชขึ้นมา ซึ่งเป็นการใช้ทักษะด้านการเงินและแนวคิดด้านการสือสวน
สอบสวน เพื่อใช้ในการตรวสอบ เพื่อพิสูจน์หรือหาหลักฐานประกอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการทุจริตโดนเฉพาะ
นักบัญชีสือสวนคือใคร
                       D Larry Crumbley และ Nicholas Apostolou  (2002) ได้เปรียบเทียบคุณสมบัติของนักบัญชี
สืบสวนเสมือนขนมเค้ก 3 ชั้น ชั้นที่ใหญ่ที่สุดชั้นล่าง คือพื้นฐานที่แน่นทางด้านบัญชี ชั้นกลางชี้นที่เล็กรองลงมา
เปรียบเสมือนขั้นที่เต็มไปด้วยความรู้ทางด้านการตรวจสอบ การควบคุมภายใน การบริหารความเสี่ยง และแนวทาง
การสืบหาการทุจริต การรวบรวมหลักฐาน ความรู้เกี่ยวกับธุรกิจ และชั้นบนซึ่งเป็นชั้นที่เล็กที่สุดเป็นชั้นของความรู้
ความเข้าใจพื้นฐานเบื้องต้นในกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และหน้าของขนมเค้กที่เป็นครีมนั้นเปรียบเสมือนกับความสามารถ
ในเรื่องการสื่อสารทั้งการเขียนและการการพูด และทักษะทางด้านเทคโนโลยี  องค์ประกอบทั้งหมดเป็นสิ่งจำเป็นและ
แสดงให้เห็นว่าการทำงานของนักบัญชีสืบสวนเป็นการทำงานที่ต้องประสานทักษะทั้งทางด้านการสืบสวนในเรื่องที่
เกี่ยวกับการบัญชีและทางด้านกฎหมายเข้าด้วยกัน
ขั้นตอนการปฏิบัติงานของนักบัญชีสืบสวน
                       โดยทั่วไปลักษณะงานที่ได้รับมอบหมายให้ตรวจสอบเชิงสืบสวน มีขั้นตอนการปิบัติงานโดยแบ่งออก
เป็น 4 ขั้นตอน ดังนี้
                        1. การรับรู้ปัญหา  (Problem Recognition) ต้องพยายามที่จะตอบคำถามว่าปัญหาที่เกิดขั้นมีสาเหตุ
มาจากอะไร
                       2.การรวบรวมหลักฐาน (Evidence Collection) ทำการอย่างรอบคอบเพื่อให้ได้มาซึ่งหลักฐานที่น่าเชื่อถือ
โดยอาจทำการรวบรวมโดยการสืบภูมิหลังของผู้ต้องสงสัย หลักฐานที่ได้มาจากบุคคล หรือหลักฐานจากเอกสาร
                         3.การประเมินหลักฐาน (Evidence Evaluation) ประ้้เมินความเพียวพอและึความเหมา่ะสม โดยความ
เพียงพอดูจากปริมาณของหลักฐาน และความเหมาะสมพิจารณาจากความน่าเชื่อถือของหลักฐาน นอกจากความเพียงพอ
และความเหมาะสมของหลักฐานสิ่งที่สำคัญยิ่งคือ หลักฐานต้องเป็นหลักฐานที่กฏหมายยอมรับ
                         4. การสรุปผลหรือการรายงานสิ่งที่ตรวจพบ (Report Finding)  ไม่ว่าจะเป็นทางวาจา หรือทางลาย
ลักษณ์อักษร รายงานอาจรวมถึงข้อเสนอ แนวทางการป้องกันการทุจริต
นักบัญชีสืบสวนกับผู้สอบบัญชี
                          ถึงแม้ว่าทั้งผู้สอบบัญชีและนักบัญชีสืบสวนจะใช้วิธีการและแนวทางที่คล้ายคลึงกัน แตในความเปนจริง
ทั้งสองคนมีบทบาทที่แตกต่างกันอย่างมีสาระสำคัญในการตรวจสอบการทุจริต โดยผู้สอบบัญชีจะทำการตรวจสอบข้อมูล
ทางการเงิน เพื่อแสดงความเห็นต่องบการเงินที่ตรวจสอบ ส่วนนักบัญชีสืบสวนตรวจสอบข้อมูลทางการเงินเพื่อพิสูจน์หรือ
ค้นพบข้อเท็จจริงที่เกี่ยวกับการทุจริต ซึ่งความแตกต่างในงานของผู้สอบบัญชีและนักบัญชีสืบสวนสรุปได้ดังนี้
ความแตกต่างระหว่างการสอบบัญชีและการตรวจสอบการทุจริต
ประเด็น การสอบบัญชี การตรวจสอบการทุจริต
ระยะเวลา ตรวจสอบเป็นประจำทุกรอบบัญชี ตรวจสอบเฉพาะตามสถานการณืที่อาจเกิดการทุจริต
ขอบเขตงาน ตรวจสอบข้อมูลทางการเงิน ตรวจสอบเฉพาะข้อมูลที่เกี่ยวของกับการกระทำการทุจริต
วัตถุประสงค์ แสดงความเห็นต่องบการเงิน ระบุเหตุการณ์การทุจริตและระบุผู้รับผิดชอบต่อการทุจริต
ความสัมพันธ์กับผู้อื่น ไม่มองโลกในแง่ร้าย เนื่องจากลักษณะงานเป็นการตรวจให้พบผู้กระทำผิด จึงมองโลกแง่ลบไว้ก่อน
วิธีการปฏิบัติงาน ตรวจสอบข้อมูลทางการเงินที่เชื่อถือได้ ตรวจสอบข้อมูลทั้งภายนอกและภานในและจะใช้วิธีการสัมภาษณ์
หลักการทำงาน ตรวจสอบข้อมูลทางการเงินตามแนวทางการทำงานเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ ตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับการพิสูจน์ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำการทุจริต
ในปัจจุบันการบัญชีสืบสวนมีบทบาทมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในภาคเอกชน อันเนื่องมาจากการบัญชีสือสวนนั้น นอกเหนือ
จากการตรวจสอบการทุจริตในองค์กรแล้ว ยังสามารถใช้เป็นเครื่องมือของผู้บริหารในการสอบทานข้อมูลเพื่อใช้ในการ
วางแผนกลยุทธ์ การปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับต่างๆ  การประเมินความเสี่ยง การจัดทำงบประมาณ  โดยมีนักบัญชี
สืบสวน เป็นผู้ใช้ทักษะด้านการบัญชีและทักษะทางด้านการตรวจสอบ รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับธุรกิจและวิขารณญาณในการ
สังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพในการทำงาน เพื่อคลี่คลายแก้ไขปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้น
CR. วารสารวิชาชีพบัญชี ปีที่ 6 ฉบับที่ 17 ธันวาคม 2553 หน้าที่ 22-28
Share and Enjoy:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
  • Print
  1. thanawut พูดว่า:

    เรื่องนี้ถือว่าเป็นเรื่องที่ยังใหม่ในประเทศไทย ใครมีอะไรดีๆ แลกเปลี่ยนกันได้นะครับ …

  2. pechklang พูดว่า:

    นับเป็นบทความที่ให้สาระความรู้ในข้อแตกต่างของการสอบบัญชีและการตรวจสอบการทุจริต ได้เป็นอย่างดี ซึ่งในหลายประเด็นคงจะต้องมีการพิจารณาและวางแนวทางให้ชัดเจน เพื่อสื่อสารให้องค์กรภายในมหาวิทยาลัยที่มีส่วนเกี่ยวข้องได้รับทราบ และดำเนินการให้ถูกต้องต่อไป

  3. samaa_1234 พูดว่า:

    เป็นบทความที่ดีมากค่ะ

  4. duangkae.n พูดว่า:

    เป็นความรู้ใหม่ และมีประโยชน์ควรจะต้องมีการศึกษาต่อไป

  5. thanawut พูดว่า:

    ถึงแม้ว่าเรื่องของการตรวจสอบการทุจริตจะยังไม่มีมาตรฐานการปฏิบัติงานที่ออกมาโดยตรง แต่ในประเทศไทยก็ยังให้ความสำคัญในการตรวจสอบการทุจริต โดยในปี 2544 สภาวิชาชีพบัญชี ได้ออกมาตรฐานการสอบบัญชีไทย ฉบับที่ 240 เรื่องความรับผิดชอบของผู้สอบบัญชีเกี่ยวกับการพิจารณาการทุจริตในการตรวจสอบงบการเงิน ซึ่งจะระบุว่าสิ่งที่ไม่ถูกต้องอย่างมีสาระสำคัญในงบการเงินถือเป็นหัวใจของการตรวจสอบ และเป็นหน้าที่ของผู้สอบบัญชีที่ต้องประเมินความเสี่ยงของข้อผิดพลาดที่มีสาระสำคัญอันเกิดจากการทุจริต

  6. siriwankkvp พูดว่า:

    มีประโยชน์และน่าสนใจมากค่ะ

You must be logged in to post a comment.