4

ประเพณีงานบุญอีสาน บุญเดือนเจ็ด

บุญซำฮะ
บุญซำฮะ หรือบุญเดือนเจ็ด
ทำเพื่อชำระล้างสิ่งที่สกปรก รกรุงรังออกจากร่างกาย และทำจิตใจให้สดใส คำว่า
ซำฮะหรือชำระ หมายถึง ทำให้สะอาด ปราศจากมลทินโทษ การทำให้สะอาดนั้นมีอยู่ 2 อย่าง
คือ
1. ความสกปรก ภายนอก ได้แก่ร่างกาย เสื้อผ้า อาหาร การกิน
ที่อยู่อาศัย สกปรก
2. ความสกปรกภายใน ได้แก่จิตใจ เกิด ความโลภ โกรธ
หลง
ตามฮีตสิบสองมีว่าพอเมื่อเดือนเจ็ดให้พากันบูชาเทวดาอารักษ์หลักเมืองทั้งมเหศักดิ์ด้วยเพื่อขอความคุ้มครองจากเทวดาอารักษ์มเหศักดิ์เมืองปู่ตาเมืองให้ปกปักรักษาบ้านเมืองให้อยู่เย็นเป็ฯสุข
ไม่มีเหตุเภทภัยต่างๆมากล้ำกราย โดยแต่งเครื่องบูชาบวงสรวงเทพดังกล่าว
พิธีนี้มีทุกบ้านทุกเมืองในเขตอีสาน
มูลเหตุที่ทำ

มีเรื่องเล่าใน พระธรรมบทว่า ครั้งหนึ่งเมืองไพสาลีเกิดทุพภิกขภัย ภาวะข้าวยาก
หมากแพง เพราะเกิดผนแล้ง สัตว์เลี้ยงต่างๆล้มตายเพราะความหิว เกิดโรคระบาด
(โรคอหิวาตกโรค)ทำให้ผู้คนล้มตาย
ชาวเมืองกลุ่มหนึ่งจึงพากันไปนิมนต์พระพุทธเจ้าให้มาขจัดปัดเป่า
พระองค์พร้อมด้วยพระสงฆ์ 500 รุป โดยเดินทางมาทางเรือใช้เวลาเดินทาง 7 วัน
จึงถึงเมืองไพสาลี เมื่อเสด็จมาถึงก็เกิดฝน “ห่าแก้ว”ตกลงมาอย่างหนัก
จนน้ำฝนท่วมแผ่นดินสูงถึงหัวเข่า และน้ำฝนก็ได้พัดพาเอาซากศพของผู้คนและสัตว์ต่างๆ
ไหลล่องลอยลงแม่น้ำไปจนหมดสิ้น พระพุทธเจ้าทำน้ำมนต์ใส่บาตรให้พระอานนท์
นำน้ำมนต์ไปสาดทั่วพระนคร โรคร้าย ไข้เจ็บ
ก็สูญสิ้นไปด้วยอานุภาพของพระพุทธเจ้าและน้ำพระพุทธมนต์
ดังนั้นคนลาวโบราณและคนไทยอีสานจึงถือเป็นประเพณี
เมื่อถึงเดือนเจ็ดของทุกปีจะพากันทำบุญ ซำฮะ
เป็นประจำทุกปี
พิธีกรรม
เมื่อถึงวันทำบุญ
ชาวบ้านจะพากันมารวมกันที่ศาลากลางบ้าน หากหมู่บ้านใดไม่มีศาลากลางบ้าน
ชาวบ้านจะช่วยกันทำปะรำพิธีกลางหมู่บ้าน โดยชาวบ้านจะนำดอกไม้ ธูปเทียน ขันน้ำ
ขันใส่กรวดทราย และฝ้ายผูกแขน มารวมที่ศาลากลางบ้าน
ตอนเย็นนิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์ ตอนเช้าของวันรุ่งขึ้น ชาวบ้านจะนำข้าวปลา
อาหารมาทำบุญตักบาตร แลี้ยพระถวายจังหัน
เมื่อพระสงฆ์ฉันเสร็จแล้วจะให้พรและรดน้ำมนต์ให้กับชาวบ้านที่มาในงาน
ทุกคนจะเอาขันน้ำมนต์ ด้ายผูกแขน ขันกรวดทารายกลับไปที่บ้านเรือนของตนเอง
แล้วนำน้ำมนต์ไปปะพรมให้แก่ทุกคนให้ครอบครัว ตลอดจนบ้านเรือน วัว ควาย
เอาด้ายผูกแขนลูกหลานทุกคน เชื่อว่าจะนำความสุขและสิริมงคลมาสู่สมาชิกทุกคน
ส่วนกรวดทรายก็จะนำเอาไปหว่านรอบๆ บริเวณบ้านและที่สวนไร่นาเพื่อขับไล่เสนียด จัญไร
และสิ่งอัปมงคลทั้งหลายให้หมดสิ้นไป
บุญซำฮะ
คือเป็นประเพณีอย่างหนึ่งที่ให้คนในหมู่บ้านร่วมกันทำความสะอาดบริเวณบ้านของตนและสถานที่สาธารณะของหมู่บ้าน
และดอนปู่ตา ซึ่งถือว่าเป็นผีบ้าน
เพื่อให้คุ้มครองชาวบ้านทุกคนทั้งหมู่บ้านให้อยู่ดีมีสุข
พิธีเลี้ยงปู่ตา
หมู่บ้านแทบทุกหมู่บ้านในภาคอีสานจะมี “ดอนปู่ตา″
ซึ่งเป็นป่าสงวนของชาวบ้านที่ติดกับหมู่บ้าน
โดยมีความเชื่อว่าบริเวณดอนปู่ตานี้เป็นที่อยู่อาศัยของผีบรรพบุรุษของหมู่บ้านในบริเวณดอนปู่ตานี้
จะถือว่าเป็นสิ่งหวงห้าม ชาวไม่กล้าทำลาย จึงทำให้ป่าในบริเวณนี้เจริญ
และสมบูรณ์ที่สุดดังนั้นในเดือนเจ็ด นอกจากบุญซำฮะแล้วขังมี บุญเลี้ยงหลักบ้าน
จะมีบุญเลี้ยงผีปู่ตา ซึ่งจะเลี้ยงหลังจากการเลี้ยงหลักบ้าน

Share and Enjoy:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
  • Print
  1. สวัสดิ์น้อย กองทะเบียนฯ พูดว่า:

    อย่าลืมทำบุญ อุทิศส่วนกุศล ให้เจ้ากรรมนายเวร ที่เคยล่วงเกินท่านมาด้วยกาย วาจา ใจ ทั้งในอดีต ปัจจุบัน นะครับ

  2. chaiwat กองคลังและพัสดุ พูดว่า:

    สาธุๆๆๆๆๆๆๆๆ

  3. screen158 พูดว่า:

    ดีหนอะ.. ประเพณีไทยมีของดี ๆๆ อยากให้อนุรักษ์ เอาไว้ ทำจิตใจให้สบาย ๆๆ

  4. chaded พูดว่า:

    ประเพณีฮีต 12 คลอง 14 นับเป็นประเพณีงานบุญที่มีคุณค่ายิ่ง ควรแก่การอนุรักษ์ รักษา และสืบทอด เพราะแต่ละงานบุญ จะเป็นการร่วมแรงร่วมใจของคนในชุมชนนั้นๆ อันจะทำให้เกิดความรักใคร่ สามัคคีกันสืบไป

You must be logged in to post a comment.