3

การศึกษาภควันตภาพ Ubiquitous Education (ศ.ดร.ชัยยงค์ พรหมวงศ์)

การศึกษาภควันตภาพ (Ubiquitous Education)

การศึกษาภควันตภาพ (Ubiquitous Education) เป็นระบบการศึกษาแห่งอนาคตที่จะสลายภาพการศึกษาทางใกล้ ๖เผชิญหน้าในห้องเรียน) และการศึกษาทางไกล (เรียนเองที่บ้านหรือที่ทำงาน) การศึกษาที่แท้จริงต้องไม่มีทางใกล้ทางไกล แต่เป็นการศึกษาองค์รวม ผสมผสานและบูรณาการ นั่น คือ ผู้เรียนได้รับความรู้ทุกแห่งหนและทุกเวลา นั่นคือ การศึกษาภควันภาพ

ความหมายของภควันตภาพ
คำว่า ภควันต์ แปลว่า มีภาคหรือมีส่วนย่อย มากจากคำว่า ภค แปลว่า ภาค ส่วน วนต แปลว่า มี รวมกันแปลว่า มีภาค

สภาวะที่มีการแบ่งภาคส่วน การกระจายส่วน หมายถึง การแผ่กระจายจากจุดกำเนิดไปโดยรอบ ใกล้หรือไกลแล้วแต่แรงส่ง

ส่วนที่จะส่งไปเป็นสัญญาณหรือพลังงานที่ส่งไปตามสายหรือไร้สาย เช่น สัญญาณวิทยุกระจายเสียง สัญญาณวิทยุโทรทัศน์ และสัญญาณพลังจิตที่เรียกว่า โทรจิต

คำว่า ภควันตะ ในสมัยก่อน จะใช้เรียก เทพผู้มีอานุภาพในการแผ่สัญญาณไปได้ไกล อาทิ พระพุทธเจ้า พระผู้เป็นเจ้า พระวิษณุ พระอิศวร เป็นต้น

ในทางโลกวัตถุ คำว่า ภควันต ตรงกับคำว่า Broadcast หรือ Ubiquitous (=Existing everywhere) หมายถึงคำว่า การแพร่กระจายและการทำให้ปรากฏอยู่ทุกแห่งหน สามารถรับฟัง รับชม และรับรู้ได้ทุกเวลา เรียกรวมว่าภควันตภาพ

ศาสตร์ที่ว่า ด้วยการแพร่กระจายความรู้ ข้อมูลข่าวสารหรือสภาวะต่างๆ เรียกว่า ภควันตวิทยา ตรงกับภาษาอังกฤษว่า Ubiquitology หรือ Pakawantology (อ่านว่า ภะ-คะ-วัน-โต-โล-ยี)

เมื่อนำคำว่าภควันตภาพ ไปใช้จะอยู่ในรูปคำขยาย เช่น ห้องเรียน (แบบ) ภควันตภาพ (U-Classroom) โรงเรียนภควันตภาพ (U-School) องค์กรภควันภาพ (U-Organization) หรือชุมชนภควันตภาพ (U-Community)

การดำเนินการให้เกิดเผลทางภควันตภาพจำเป็นที่จะต้องใช้เทคโนโลยี เข้ามาช่วย เรียกว่า เทคโนโลยีภควันตภาพ (Ubiquitous Technology, Ubiquitology, or Pakawantology)

เทคโนโลยีภควันตภาพเป็นศาสตร์ที่ว่าด้วยการวางแผน เตรียมการ ดำเนินการถ่ายทอด การจัดสภาพแวดล้อม และการประเมินความรู้ ประสบการณ์ และทักษะความชำนาญไปปรากฏอยู่ทุกแห่งหน

บทบาทการศึกษาภควันตภาพต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

บทบาทการศึกษาภควันตภาพต่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยผ่านเทคโนโลยีภควันตภาพ การศึกษาภควันตภาพมีบทบาทในการพัฒนาศูนย์ความรู้ จัดการศูนย์ความรู้และประสบการณ์ และพัฒนาความรู้และประสบการณ์เพื่อให้มนุษย์สามารถพัฒนาทรัพยากรตนเองได้ทุกที่ทุกเวลา

บทบาทคอมพิวเตอร์พกพาต่อการสร้างภควันตภาพ

ภควันตภาพจะเกิดไม่ได้หากขาดคอมพิวเตอร์มาใช้ในการขับเคลื่อนคอมพิวเตอร์พกพา มีบทบาทในการสร้างภควันตภาพทางการศึกษา 6 ประการ คือ
1) เป็นศูนย์การเรียน (Learning Center) สำหรับนักเรียนนักศึกษา โดยบรรจุบทเรียนในรูปแบบตำราอิเล็กทรอนิกส์ วีดิทัศน์ (Video) เอกสารในรูปแบบ PDF และภาพชุดในรูปแบบต่างๆ
2) เป็นแหล่งเชื่อมต่อกับศูนย์ความรู้ออนไลน์ (Online Knowledge Center) ต่างๆ อาทิ Google, Youtube
3) เป็นเวทีการสื่อสารปฏิสัมพันธ์กับเครือข่ายสื่อสังคม เช่น Facebook, Skype, Line, Whatsapp เป็นต้น
4) เป็นห้องปฏิบัติการเสมือนจริง (Virtual Laboratory) สำหรับการทดลองทางวิทยาศาสตร์ และวิทยาการต่างๆ ตามที่กำหนดไว้ในบทเรียน
5) เป็นแหล่งทำโครงการนวัตกรรม เพื่อส่งเสริมความคิดริเริ่มสร้างสรรค์สำหรับวิชาศิลปะต่างๆ
6) เป็นแหล่งสืบค้นข้อมูลการวิจัยสำหรับการศึกษาหาความรู้ประกอบการค้นคว้าวิจัย

โดยสรุป การศึกษาภควันตภาพ เป็นการศึกษาแห่งอนาคตที่เป็นสายหลักของการจัดการศึกษาโดยไม่จำแนกเป็นการศึกษาทางใกล้และการศึกษาทางไกล โดยมีเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นกลไกขับเคลื่อนเพื่อสร้สภาพแวดล้อมภควันภาพ (Ubiquitous Environment) โดยมีคอมพิวเตอร์แผ่นเป็นเครื่องมือปลายทางที่จะมีบทบาทสูงในอนาคต.

ศ.ดร.ชัยยงค์ พรหมวงศ์

Share and Enjoy:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
  • Print
  1. สวัสดิ์น้อย กองทะเบียนฯ พูดว่า:

    ขอบพระคุณครับอาจารย์ ต้องเก็บตังซื้อคอมพิวเตอร์ หรือเทคโนโลยีสารสนเทศที่สามารถใช้ในการเรียนการสอนแบบภควันตภาพแล้ว แต่สำหรับคนที่ไม่เก่งด้านคอมฯ จะมีสื่ออื่นที่จะสามารถช่วยได้ไหมครับ

  2. Sureeporn Watcharinchai พูดว่า:

    “การศึกษาภควันตภาพ” ขอบคุณค่ะอาจารย์สำหรับข้อความรู้ ทำให้ทราบว่าภควันตภาพเป็นการศึกษาที่เราต้องพึ่งพาเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นกลไก ซึ่งเป็นสิ่งที่จะมีบทบาทในอนาคตหากอนาคตเราไม่มีระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ จะมีวิธีใดที่จะช่วยการศึกษาภควันตภาพได้

  3. สวัสดิ์น้อย กองทะเบียนฯ พูดว่า:

    มีความจำเป็นหรือไม่ครับว่าทุกงานจะต้องใช้เทคโนโลยี

You must be logged in to post a comment.